Drukwerk: vraag & antwoord

Kleuren

Wat is CMYK of 4-kleuren?
CMYK, ook gekend als Process Color, is een kleurenmodel en term die refereert naar 4 kleuren-drukwerk of full-colour drukwerk. CMYK is de afkorting voor cyaan (C), magenta (M), yellow (Y), black (K). Door deze kleuren te combineren, kan men alle mogelijke kleuren bereiken, nodig voor drukwerk. Digitale bestanden, bestemd voor 4-kleuren drukwerk, moeten geleverd worden in CMYK. Niet alle programma's kunnen werken in CMYK of kunnen van het gebruikelijke RGB omzetten naar CMYK. Meer over omzetten vindt je hier.
Bestanden die worden omgezet van RGB naar CMYK krijgen een lichtjes ander uitzicht zoals je hieronder kan zien. In foto's zal dit minder opvallen dan in grote kleurvlakken.
CMYK
RGB

Wat is RGB?
RGB is de kleurruimte die refereert naar de drie primaire kleuren: Rood, Groen en Blauw. Computerschermen, scanners en digitale camera's gebruiken combinatie's van rood, groen en blauw licht op te nemen of af te beelden. Zoals u reeds hierboven kon lezen, wordt voor drukwerk CMYK gebruikt. Dit is waarom de afbeelding op uw scherm er nooit hetzelfde zal uitzien in drukwerk. Er bestaan speciale programma's om uw scherm te calibreren, maar de enige manier om een waarheidsgetrouw kleurenpalet te verkrijgen is het gebruik van het Pantone Matching Color System (PMS).

Wat is PMS?
Om problemen met kleuren te vermijden, baseren ontwerpers en drukkers zich op het Pantone Matching System (PMS). Pantone is een wereldwijd erkende leverancier van kleursystemen. Als kleur voor u belangrijk is, kunt u zich enkele Pantone-waaiers aanschaffen. De kleuren in deze waaiers geven onder normale omstandigheden exact hetzelfde resultaat wanneer deze gedrukt worden.

Afbeeldingen

Resolutie: 72dpi of 300dpi?
Resolutie wordt gemeten aan het aantal vierkantjes aan kleurinformatie die zich bevindt in een inch. Is ook beter bekend als "dots per inch" of dpi. Als u afbeeldingen plaats of importeert in een layout, bestemd voor drukwerk, moeten deze een resolutie hebben van 300 dpi. Afbeeldingen op het internet zijn per definitie 72 dpi en dus onbruikbaar voor drukwerk. Afbeeldingen onder 300 dpi zien er onscherp of gepixeld uit in druk.
Als u eenafbeelding vergroot, verlaagt de resolutie. Als u daarentegen een afbeelding verkleint, verhoogt de resolutie. Dus als uw afbeelding groot genoeg is, kan u het aantal dots per inch verhogen en de definitieve grootte verminderen.

De afkomst van een afbeelding bepaalt z'n resolutie en de grootte waarin men deze kan gebruiken en verzekert een scherpe en duidelijke output. Resoluties hoger dan 300 dpi verbetert de afbeeldingskwaliteit niet, maar maakt daarentegen de layout wel zwaarder met alle gevolgen hieraan verbonden, zoals langere upload-tijden. Koopt u bv. rechtenvrije afbeeldingen, let er dan op dat deze 300 dpi zijn i.p.v. 72 dpi. Neemt u digitale foto's met een digitale camera of scant u originelen in met een scanner, let er dan op dat deze op 100% een min. resolutie hebben van 300 dpi.
72 dpi (op 300%)
300 dpi (op 300%)

Afbeeldingen: meeleveren met de layout?
Levert u PDF's, dan hoeft u de gebruikte afbeeldingen niet mee te leveren (Wat is PDF?). Gebruikt u daarentegen Quark XPress en kan u hiervan zelf geen PDF exporteren dan voegt u uw afbeeldingen toe aan het XPress-bestand die u ons bezorgt (zie ook: XPress leveren). Gebruik de ingebouwde PDF-exportfunctie van XPress niet voor PDF's bedoeld voor drukwerk.
Gebruikt u Adobe InDesign, dan kan u vanuit dit programma exporteren naar een PDF-document (zie ook: InDesign leveren). Levert u het InDesign-document, dan moeten de afbeeldingen bijgevoegd zijn.
Microsoft Publisher documenten kunnen wij niet verwerken. Kunt u vanuit Publisher geen PDF's exporteren, dan kunt u Publisher-documenten exporteren naar een .tif-bestand dat wel bruikbaar is (zie ook: MS Publisher leveren).

PDF / Drukklare bestanden leveren

Wat is PDF?
PDF (Portable Document Format) is een bestanssformaat, ontwikkeld door Adobe. Een PDF bevat formateringsinformatie uit ontwerp- of tekstverwerkingsprogramma's en maakt het mogelijk om deze documenten te e-mailen, te printen of te drukken, zonder dat het originele bestand verder nodig is. PDF-documenten zijn ondertussen zo geëvolueerd dat de meeste drukkers PDF's verwachten van hun klanten i.p.v. de originele bestanden. Vele drukkers zenden ook drukproeven naar hun klanten in PDF-formaat. Als u ons PDF's bezorgt om te drukken dan moet dit gebeuren volgens enkele regels. Hieronder vindt u onze regels terug voor volgende programma's: Photoshop, Illustrator, InDesign, Freehand, PageMaker, Corel, Quark en Publisher. Voor niet vermelde toepassingen raadpleegt u best uw handleiding of contacteert u ons. Let er enkel op dat de gebruikte afbeeldingen en fonts bijgevoegd zijn en dat uw uiteindelijke PDF's op hoge resolutie zijn.

Hoe PDF's maken met Adobe Photoshop?
Vanuit Photoshop (vanaf versie 6) maakt men PDF's op deze wijze:
  1. Met het bestand open selecteert u "Bestand > Opslaan als ..."
  2. In het "Opslaan als"-scherm zorgt u ervoor dat uw bestand de PDF-extensie heeft (bestand.pdf). Zet "Structuur" op "Photoshop PDF" en klik op "Opslaan". Hierna krijgt u het "PDF-opties"-scherm.
  3. Bij "Codering" selecteert u JPEG en zet de slider op 12 (Maximaal, groot bestand) om een scherpe afbeelding te bekomen. Klik ook deze boxen aan, indien mogelijk: "Inclusief vectorgegevens"en "Lettertypen insluiten". Let op: sommige fonts zijn beschermd tegen insluiten. In dit geval klikt u ook de box "Omtrekken voor tekst gebruiken" aan. Dit zorgt ervoor dat de tekst in uw PDF scherp blijft. Klik op "OK".
--
PC
Mac

Hoe PDF's maken met Adobe Illustrator?
Vanuit Illustrator (vanaf versie 9) maakt men PDF's op deze wijze:
  1. Met het bestand open selecteert u "Bestand > Opslaan als ..."
  2. In het "Opslaan als"-scherm zorgt u ervoor dat uw bestand de PDF-extensie heeft (bestand.pdf). Zet "Structuur" op "Photoshop PDF" en klik op "Opslaan". Hierna krijgt u het "PDF-opties"-scherm.
  3. Versie 9: indien dit nog niet geselecteerd is, selecteer dan Custom in het "Opties"-menu en klik daarna de box aan bij "Acrobet 5.0" en bij "Embed all Fonts"
    Versie 11 (CS1): Selecteer "[Drukker]" bij "Voorinstelling".
    Klik op "OK".
--
PC, versie 9
Mac, versie 11 (CS1)

Hoe PDF's maken met Adobe InDesign?
Vanuit Illustrator (vanaf versie 3.0, CS1) maakt men PDF's op deze wijze:
  1. Met het bestand open selecteert u "Bestand > Exporteren..."
  2. In het "Opslaan als"-scherm selecteert u "Adobe PDF" bij "Structuur" en klikt u op "Bewaar". Hierna krijgt u het "PDF exporteren"-scherm.
  3. Selecteer "[Drukker]" bij "Voorinstelling".
    Klik op "Exporteren".
--
Mac, versie 3.0 (CS1)

Hoe PDF's maken met Macromedia Freehand?
Vanuit Freehand maakt men PDF's op deze wijze:
  1. Met het bestand open selecteert u "File > Export"
  2. In het "Export" dialoog-venster zet u het formaat naar PDF. Klik op de "Setup"-knop. Dit opent het "PDF Export Options"-dialoogvenster..
  3. Bij "Image Compression" zet u "Color en Greyscale" op "None" en bij "Convert Colors to" selecteert u "CMYK". Bij "Compatibility" selecteert u "Acrobat 4 of 5". Klik alle checkboxen uit behalve bij "Embed Fonts" en klik op "OK".
  4. Geef het bestand een naam en klik op "Save".

Hoe PDF's maken met Adobe PageMaker?
Vanuit PageMaker (6.5x en 7.x) maakt men PDF's op deze wijze:
  1. Met het bestand open selecteert u "File > Export > Adobe PDF"
  2. Kies en optie die het meest overen komt met uw gewenste output in het "Job Name"-popupvenster (7.x) of het "PDF Stijl"-popupvenster (6.5x).
  3. Wenst u nog meer opties te specifiëren vor uw PDF-bestand, doe dit dan in de overige tabs.
  4. Klik "Exporteer" (7.x) of "Bewaar Als..." (6.5x).
  5. In het "Bewaar in..."-popupvenster, selecteert u de locatie waar u het bestand wens te bewaren. Geef een naam in voor uw PDF.
  6. Klik op "Bewaar".

Hoe PDF's maken met CorelDraw?
Vanuit CorelDraw (vanaf versie 10) maakt men PDF's op deze wijze:
  1. Met het bestand open selecteert u "File > Publish to PDF"
  2. In het "PDF Style"-lijstje selecteert u "PDF for Prepress" (Nota: wenst u bepaalde instellingen te specifiëren, selecteert u "Settings". Meestal zijn de default settings voldoende). Klik op "Save".

Hoe PDF's maken met Quark XPress?
In tegenstelling tot de producten van de Adobe, heeft QuarkXpress geen ingebouwde mogelijkheden om PDF'S te creëren. Daarom moet u het volledige Acrobat-pakket geïnstalleerd hebben om PDF's te maken vanuit XPress.
Vanuit XPress (versie 5) maakt men PDF's op deze wijze via Acrobat Distiller:

Installeer onze "Job Options" in Distiller voor de beste resultaten.
  1. Download de Job Options hier: PC, Mac.
  2. Open het ZIP of StuffIt-bestand.
  3. Bij het dubbelklikken het de "Job Options"-bestand wordt Distiller geopend en wordt het bestand geïnstalleerd in de "Settings"-map van Acrobat.

Exporteer naar PDF via Acrobat Distiller.

  1. Met het bestand open selecteert u "Bestand > Exporteer > Opmaak als PDF"
  2. Selecteer "Opties" en open het "Output"-menu. Selecteer Registratie: gecentreerd, Afloop: 12 pts, Type afloop: Symmetrisch, Hoeveelheid: 3.175mm. In XPress 6 opent u de OPI-tab en klikt u OPI uit.
  3. Bewaar het document.

Converteer een XPress-document naar PDF via Adobe Illustrator.
De volgende stappen kan u toepassen als u beschikt over een XPress-document van 1 pagina en als u niet over de volledige versie van Acrobat beschikt.

  1. Met het bestand open selecteert u "Bestand > Bewaar pagina als EPS". Klik op "Bewaar".
  2. Open het EPS-bestand in Adobe Illustrator en volg deze stappen om een PDF te maken vanuit Illustrator.

Hoe bestanden leveren, gemaakt met Microsoft Publisher?
Vanuit Publisher kan men geen PDF's exporteren. Daarom moet u uw Publisher-document converteren naar een .tif-bestand alvorens u deze bezorgt. Controleer eerst deze instellingen:
  1. Alle gebruikte afbeeldingen moeten in hoge resolutie zijn (mijn. 300dpi)
  2. De kleurruimte (color space) moet ingesteld zijn op CMYK vanaf het begin.

Maak uw bestand klaar voor drukwerk door de "Color Settings" te wijzigen. Hier voor gaat u naar "Tools > Commercial Printing Tools > Color Printing". Let er op dat "Process Colors CMYK" is geselecteerd bij "Define all colors as"-optie. Dit zirgt ervoor dat het verdere verloop optimaal is voor drukwerk. Klik op "OK".
Volgende stap: fonts "inbedden". Geef aan dat fonts moeten toegevoegd worden. u kan dit doen door te gaan naar "Tools > Commecial Printing Tools > Fonts". Wees er zeker van dat "Embed TrueType fonts when saving publication" en "Subset fonts when embedding" geselecteerd zijn en "Do not embed common system fonts" niet geselecteerd is.

Nu kan u uw document bewaren voor drukwerk. Ga naar "File > Save As". In het "Save As"-dialoogvenster geeft u uw bestand een naam en selecteert u "Save as type > Tag Image File Format (*.tif)". Na deze selectie zal er boven het "File name"-veld een "Resolutie"-tekst verschijnen.

Klik hiernaast op "Change" en verander de resolutie van "Desktop Printing (150 dpi)" naar "Commercial Printing (300 dpi)". Klik "OK" en bewaar uw bestand.

Uw drukklaar bestand is klaar.


Druktechnieken

Wat is offset?
Lithografie is een druktechniek die teruggaat naar 1798 en een proces in vijf stappen omvat. Het is gebaseerd op het principe dat olie en water zich niet vermengen met elkaar. Een aluminium of plastic plaat met fotopolymeer-coating wordt hierbij blootgesteld aan licht dat schijnt doorheen een film met doorzichtige of ondoorzichtige delen. De belichte delen van de plaat worden hierbij chemisch "gehard" en de onbelichte delen worden opgelost wanneer de plaat een chemisch proces ondergaat, het "ontwikkelen". Wanneer deze plaat wordt gebruikt in een drukpers dan wordt deze bevochtigd en het water blijft hierbij enkel achter op de onbelichte delen waar dus geen afbeelding is, die op hun beurt de inkt (olie) afweren. De belichte delen nemen dus wel inkt op die uiteindelijk op het papier terecht komt.

De meestgebruikte lithografische druktechniek is de offset-methode waarbij inkt wordt overgezet (offset) van de drukplaat op een rubber cilinder die daarna tegen papier wordt geperst en aldus de inkt, de afbeelding, achterlaat op het papier. Offset biedt de hoogste drukkwaliteit met de grootste verscheidenheid aan producten en de beste kleurennauwkeurigheid. Voor kleinere oplagen kan deze techniek duur uitvallen maar wanneer uw materiaal tesamen wordt gedrukt met andere drukwerken kan hierop flink bespaard worden maar krijgt u nog steeds de hoogste kwaliteit.

Wat is digitaal drukken?
Digitaal drukken of printen is een proces waarin alles digitaal is, van ontwerp tot drukwerk. Dat drukken kan op twee manieren:
- Een digitale printer of drukpers waar geen films of drukplaten aan te pas komen.
- Een offset-drukpers waar het te drukken beeld, digitaal wordt aangebracht op de drukplaten die op hun beurt automatisch of manueel op de pers worden gespannen.

Digitaal drukken is voordelig bij kleine oplagen doordat er praktisch geen opstartkost is; de kwaliteit is identiek van het eerste tot het laatste exemplaar. Bij offset moeten er eerst enkele exemplaren gedrukt worden tot men de gewenste kwaliteit bekomt en bij grote oplagen moet deze kwaliteit tussendoor nog gecontroleerd worden. Offset-druk kan daarentegen wel meer types en grammages papiersoorten aan en levert tot op heden nog steeds een betere kwaliteit dan gelijk welke digitale pers/printer.

Nog vragen?
Stel ze hier!

v.4.0 © 2010 Comsa!-----